ALTAS

O projekcie

Projekt z zakresu robotyki stosowanej i sztucznej inteligencji, w ramach którego powstaje humanoidalny asystent biblioteczny ALTAS. Celem jest sprawdzenie, jak współczesną robotykę, sztuczną inteligencję i technologie języka naturalnego można wykorzystać w praktyce w Bibliotece Publicznej im. Jonasa Lankutisa Samorządu Rejonu Kłajpedzkiego. To jedna z pierwszych tego typu prób na Litwie, w której robot humanoidalny jest projektowany nie jako eksponat demonstracyjny, lecz jako cyfrowy asystent działający w rzeczywistej przestrzeni publicznej. Podstawę systemu stanowi humanoidalna platforma robotyczna, uzupełniona o osobną, wydajną infrastrukturę obliczeniową, sensoryczną i sztucznej inteligencji. System ma przyjmować pytania głosowe, rozumieć ich kontekst, znajdować potrzebne informacje i odpowiadać w języku naturalnym. Robot jest również integrowany z zasobami informacyjnymi biblioteki i jej fizycznym otoczeniem.

Jednym z głównych zadań projektu ALTAS jest przeniesienie możliwości generatywnej sztucznej inteligencji z ekranu komputera do świata fizycznego. Dlatego ALTAS powstaje jako modułowy system kognitywny, łączący kilka warstw technologicznych: Rozpoznawanie mowy pozwala robotowi przyjmować pytania odwiedzających głosowo. Duży model językowy (LLM) interpretuje pytanie, prowadzi dialog i koordynuje wyszukiwanie informacji. RAG i integracja danych bibliotecznych pozwalają opierać odpowiedzi na konkretnych danych biblioteki i innych wiarygodnych źródeł, a nie wyłącznie na ogólnej wiedzy modelu językowego. Synteza mowy przekształca wygenerowaną odpowiedź w naturalnie brzmiącą mowę litewską. Widzenie komputerowe i czujniki dostarczają systemowi informacji o fizycznym otoczeniu. Warstwa sterowania robotem łączy decyzje AI z ruchem, nawigacją i fizycznymi działaniami humanoida. Większość procesów kognitywnych ma być wykonywana lokalnie na wydajnej platformie obliczeniowej NVIDIA Jetson Thor. Pozwala to eksperymentować z zaawansowanymi modelami AI bezpośrednio w robocie i ograniczać zależność od zewnętrznych usług chmurowych.

Nie demonstracja, lecz próba w rzeczywistym otoczeniu.

Działanie humanoidalnego robota w bibliotece stawia znacznie bardziej złożone wyzwania niż wcześniej przygotowana demonstracja. System musi funkcjonować w otoczeniu, w którym poruszają się ludzie, zmieniają się poziom hałasu, oświetlenie i rozmieszczenie przedmiotów. Robot powinien rozumieć różnie formułowane pytania, bezpiecznie poruszać się wśród odwiedzających, korzystać ze stale zmieniających się informacji i odpowiednio reagować na sytuacje, których nie da się z góry przewidzieć.

Dlatego ALTAS jest również projektem badań stosowanych i eksperymentalnych prac rozwojowych. W jego ramach powstają i są testowane technologie interakcji człowiek–robot, języka litewskiego, multimodalnej sztucznej inteligencji, autonomicznej nawigacji, integracji systemów informacyjnych i bezpieczeństwa robotów. Projekt rozwijany jest iteracyjnie: poszczególne komponenty najpierw powstają i są testowane w laboratorium, następnie są integrowane w jeden system, a dopiero później przenoszone do rzeczywistego środowiska biblioteki. ALTAS pozwala praktycznie zbadać coraz ważniejsze pytanie w robotyce i AI: jak przekształcić generatywną sztuczną inteligencję w system, który nie tylko przetwarza informacje, lecz także postrzega otoczenie, komunikuje się i bezpiecznie działa w świecie fizycznym? Biblioteka jest szczególnie odpowiednim miejscem do takich badań – spotykają się tu ludzie, informacja, edukacja, kultura i usługi publiczne.